Ik was onlangs weer een paar dagen in Denemarken en genoot daar van het favoriete zomerdessert van alle Denen: Koldskål med kammerjunkere. Fris, licht-zuur, licht-zoet, boterig en met veel vanille – dit is zó lekker!

Ik zal de Deense vertaling even aanleveren: Koldskål is een koude, frisse ‘soep’ op basis van karnemelk, citroen en vanille. Dat vind ik persoonlijk niet heel aantrekkelijk klinken, maar schrijf het recept niet af op basis van het woord ‘soep’, ok? Deze hele dunne vla (zo zou je het ook best kunnen noemen) is verslavend lekker en heel eenvoudig zelf te maken.
De Kammerjunkere zijn kleine koekjes: bros, dubbelgebakken en met een heerlijke vanillesmaak. Ik heb geprobeerd om een koekje in Nederland te vinden dat hier (ongeveer) bij in de buurt komt – maar dat is niet gelukt. Geen probleem, want ze zijn gemakkelijk zelf te maken.

Je eet de koldskål uit een diep bord of een kommetje en de kammerjunkere dobberen in de soep. De Deense meningen lopen uiteen over de beste manier om de kammerjunkere te eten: sommigen laten ze heel (ze zijn niet groot, dus ze zijn in één hap weg), maar anderen verkruimelen ze over de koldskål.
Alle Denen zijn het er wél over eens dat authentieke koldskål alléén bestaat uit de karnemelksoep en de koekjes – en verder niks. Dat neemt niet weg dat tegenwoordig vaak vers fruit (met name aardbeien) aan het dessert wordt toegevoegd (en geef toe: dat staat ook leuk op de foto). Klik hier voor mijn reel over het bezoek aan Grenaa, waarin ook de koldskål voorbij flitst.

Als de zomer voorbij is, stoppen de Denen acuut met eten van hun favoriete dessert. Koldskål hoort onlosmakelijk bij lange Scandinavische zomeravonden…

Het recept voor de koldskål is een allegaartje van de vele recepten die je hiervoor online kunt aantreffen (ik zag pas later dat er een soortgelijk recept in “Een culinair bezoek aan Kopenhagen” van Christine Rudolph en Susie Theodorou te vinden is). Het recept voor de kammerjunkere haalde ik van de website Danishfoodlovers.

Ingrediënten

Voor de koldskål:
2 eieren
4 eetlepels fijne kristalsuiker
sap van een ½ citroen
1 theelepel vanille-extract
200 ml volle yoghurt (of skyr)
1 liter karnemelk
snuf fijn tafelzout

Voor de kammerjunkere:
50 gr ijskoude roomboter
125 gr patentbloem
40 gr fijne kristalsuiker
1 theelepel bakpoeder
1 theelepel vanille-extract
1 ei

Bereidingswijze

Voor de koldskål:

• Gebruik een mixer (handmixer of standmixer) om de eieren met de suiker tot een licht en luchtig mengsel te kloppen.
• Voeg het citroensap en het vanille-extract toe en vermeng goed.
• Roer dan de yoghurt erdoor en voeg uiteindelijk geleidelijk de karnemelk toe. Doe er een heel klein snufje zout bij en zet de koldskål ongeveer een uur in de koelkast om door en door koud te worden.

Voor de kammerjunkere:

• Verwarm de oven (hete lucht) voor tot 180 graden Celsius.
• Wrijf de koude boter door het bloem. Dit kun je met je vingers doen, maar ik gebruik daarvoor vrijwel altijd een food processor – want dat gaat veel sneller.
• Voeg de suiker, het bakpoeder en het vanille-extract toe en vermeng dit goed.
• Doe dan het ei bij het koekjesdeeg en mix nog even heel kort, tot het ei is opgenomen.
• Verdeel het deegje in ongeveer 50 hele kleine stukjes en rol hier balletjes van. Leg de balletjes met een klein beetje tussenruimte op een met bakpapier beklede bakplaat. Druk ze iets plat.
• Bak de kammerjunkere 8 minuten in de oven op 180 graden Celsius.
• Haal de koekjes uit de oven en verlaag de oventemperatuur tot 140 graden Celsius (hete lucht).
• Laat de kammerjunkere een paar minuten afkoelen (tot het punt waarop je ze kunt vastpakken zonder je vingers te verbranden) en snijd ze dan met een kartelmes doormidden. Een deel van de koekjes zal breken, maar dat geeft niks… Leg de koekjes terug op de bakplaat, met de snijvlakken naar boven.
• Bak de kammerjunkere voor een tweede keer: nu 13-15 minuten op 140 graden Celsius.
• Laat de koekjes volledig afkoelen en bewaar ze tot gebruik in een luchtdichte doos.

Samenstellen dessert:

• Schep de karnemelksoep in diepe borden of in kommetjes. Verdeel (eventueel: verkruimel) de kammerjunkere over de koldskål. Voeg hier eventueel nog vers zomerfruit aan toe.

Meer desserts?

In verband met mijn eeuwige strijd tegen de kilo’s op mijn heupen eet ik nauwelijks desserts en als gevolg daarvan staan er dan ook weinig recepten hiervoor op deze site. Maar: degene die er dan wél staan, zijn superlekker!

• Simpele citroenpuddinkjes uit “Fast, fresh, simple”
• Mandarijn-tijm-sorbetijs uit “Altijd ijs”
• Rabarber crumble uit “Kook ook”
• Gepocheerde appels met gember en steranijs uit “Kitchen diaries II”

Dit artikel over het favoriete Deense zomerdessert bevat affiliate links van bol.com. Als je via zo’n link een aankoop doet, ontvang ik hiervoor een kleine vergoeding. Jij betaalt niets extra.